Maddenin Fiziksel ve Kimyasal Değişimi

Çevremizde gördüğümüz her şey birer maddedir. Çünkü uzayda belli bir alanı kaplar, kütlesi vardır ve tanecikli yapıya sahiptir. Maddeler belli etkilerin sonucu olarak bazı değişimlere uğrayabilir. Maddenin değişimi; fiziksel değişimler ve kimyasal değişimler olmak üzere iki ana grupta incelenir. Aynı maddeleri incelediğimizde kimyasal değişim sonucu geldiği son durum ile fiziksel değişim sonucu geleceği son durum farklı olacaktır.

Fiziksel Değişim

Maddenin uğrayabileceği değişimlerden biridir. Fiziksel değişim, tamamen fiziksel özellikleri kaplar. Yani maddenin yapısında herhangi bir değişikliğin olmadığı durumlardır. Sadece renk, kütle, boyut gibi özellikleri kapsar. Hal değişimi, kırılma, yırtılma, çözünme, süblimleşme ve kesme gibi olaylar fiziksel değişime örnektir. Kimyasal yapıda bir bozulma olmayacağı için genellikle geri döndürülebilir değişimlerdir.

Örnekler

  • Mumun erimesi
  • Kağıdın yırtılması
  • Odunun kırılması
  • Camın kırılması
  • Şekerin su içinde çözünmesi
  • Suyun donması
  • Altından yüzük, bilezik, kolye yapılması
  • Suyun buharlaşması
  • Portakalın suyunun çıkarılması
  • Naftalinin süblimleşmesi
  • Saç kesilmesi
  • Oluşan gökkuşağı
  • Yağın erimesi

Kimyasal Değişim

Kimyasal değişim maddenin uğrayabileceği değişimlerin ikincisidir. İsminden de anlaşılabileceği gibi tamamen maddenin kimyasındaki değişimleri konu alır. Maddenin yapısında değişiklikler meydana getirir. Kimyasal değişimin ardından ortaya çıkan madde, önceki halinden tamamen bağımsız ve farklı bir maddedir. Çürüme, paslanma, ekşime, yanma gibi olaylar örnek verilebilir. Kimyasal değişime uğramış olan bir maddenin eski haline geri dönüşü de mümkün değildir.

Not: Kısaca geri döndürülebilen maddelere fiziksel, eski haline döndürülemeyeceğinizi düşündüğünüz maddelere kimyasal değişim diyebilirsiniz.

 

Örnekler:

  • Odunun yanması
  • Soğanın kavrulması
  • Hamurun mayalanması
  • Solunum olayı
  • Fotosentez durumu
  • Metallerin paslanması
  • Domatesin pişmesi
  • Sindirim olayı
  • Boşaltım olayı
  • Sebzelerin çürümesi
  • Küflenme olayı
  • Gümüşün kararması
  • Dolaşım olayı

Örnek: Aşağıda verilen şekillerde hangi değişimlerin gerçekleştiğini belirleyiniz.

1 numaralı şekilde fiziksel değişim gerçekleşmiştir. Çünkü maddenin tanecikli yapısında bir bozulma meydana gelmemiştir.

2 numaralı şekilde maddenin tanecikli yapısında bir değişim meydana geldiği için kimyasal değişimdir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir