Isı Maddeleri Etkiler

        Isı Maddeleri Etkiler

Isı maddeler üzerinde belli değişiklikler yapma potansiyeline sahiptir. Yükse veya düşük sıcaklıklar ısının etkisi ile meydana gelir. Bu nedenle ısı maddeleri etkiler. Isınma ve soğuma olayı bu nedenle ilk akla gelenler arasındadır. Bir maddenin ısı alarak sıcaklığının artması olayı ısınma, ısı vererek sıcaklığının düşmesi olayı ise soğuma olarak nitelenmektedir.

  • Isınma olayına örnek vermek gerekirse ocağa koyduğumuz yemekler düşünülebilir.
  • Soğuma olayı için ise buzdolabı örneği günlük hayatta en çok kullandığımız araçtır. Soğuma işlemi buzdolabına koyduğumuz tüm yiyecekler için geçerlidir.

Not: Yukarıda da belirttiğimiz gibi ısı maddeleri etkiler. Bu etki ısınma ve soğuma olarak ilk etapta karşımıza çıkıyor olsa da bunun sonucu olarak genleşme ve büzülme olayları ile de ilgileniriz.

Genleşme

Isı alan maddeler hacim olarak bir değişim geçirirler. Bu değişim bazen gözle görülür sonuçlar doğurur. Değişimin etkisi ise hacimsel anlamda genişleme eğilimidir. Hacim olarak genişleyen bu maddelerin boyu daha uzun hale gelirken, yüzey olarak da genişlemektedir. Yaz aylarında sıcaklıkların artması günlük hayatta genleşen maddelerle karşılaşmamızı sağlar. Örneğin, demir yolu rayları ısının artan etkisi ile genişlemektedir. Aynı şekilde elektrik telleri de sarkmaktadır. Bu nedenle elektrik telleri yapılırken genleşmeye karşı belli hesaplamalar yapılarak üretilir.

Genleşen elektrik tellerine örnek alttaki görselde olduğu gibi örnekleyebiliriz.

Yüksek sıcaklıkta rayların aldığı görünüme bir örnek olarak alttaki görseli inceleyebilirsiniz.

 

  • Katı, sıvı ve gazlarda genleşmenin boyutu aynı değildir. Aynı sıcaklıklarda katı, sıvı ve gaz madde ile deney yapıldığında; katının en az, gazın en çok ve sıvının ise orta genleştiği görülür.

Büzülme

Genleşmenin tam tersi olarak bilinir. Bir madde ısı verdiği zaman hacimsel anlamda değer kaybeder. Bu kaybettikleri değer büzülme olarak karşımıza çıkar. Soğuk kış günlerinde çevremizde sıklıkla örneklerini görebilirsiniz. Düşen sıcaklıklar maddeler üzerinde olumsuz koşullar doğurmaktadır. Boyu kısalan, yüzey alanı küçülen maddeler belli olumsuzlukları da doğurmaktadır. Genleşme olduğunun aksine kış aylarında elektrik telleri gerginleşirken, demir yollarında raylarda büzülmektedir.

Not: Sıcaklığı ölçmek için kullandığımız termometreler ısının madde üzerindeki etki prensibine dayanarak çalışır.  Yani genleşme ve büzülme olayı vardır.

Not: Genleşme ve büzülmenin olumlu ve olumsuz örnekleri vardır. Hayatımız içinde bu örneklerle sıklıkla karşılaşmaktayız.

Büzülen elektrik telleri aşağıdaki gibi görülür.

10 thoughts on “Isı Maddeleri Etkiler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir